m Việt Nam của Toan Ánh

Tập sách Nếp cũ: Làng xóm Việt Nam của tác giả Toan Ánh là một tập hợp những ghi chép và nghiên cứu về làng xã Việt Nam xưa. Những nét tiêu biểu về văn hoá truyền thống Việt Nam tại vùng nông thôn được miêu tả chi tiết và sinh động, bao gồm các hình ảnh về ngôi làng, con đường, cây đa đầu làng, luỹ tre, cánh đồng, con sông và những nghi lễ tôn giáo khác nhau. Sách cũng làm rõ về tầm quan trọng của làng xã trong xã hội Việt Nam xưa, cũng như sự khác biệt trong sinh hoạt cá nhân của 4 hạng người: sĩ, nông, công, thương. Được đánh giá là một kho tàng văn hoá dân gian, sách còn đề cập đến các câu thành ngữ, tục ngữ, ca dao, bài vè xưa trong cuộc sống đời thường của làng xã Việt Nam. Sự tương trợ trong nếp sống hằng ngày cũng được nêu bật, cùng với nét đẹp của hình ảnh người phụ nữ tảo tần ở xã hội xưa. Ngoài ra, sách còn mang lại cho người đọc cách suy ngẫm về tinh thần bao dung và kính trọng của người Việt Nam đối với kẻ thù và những người đã khuất. Tóm lại, đây là tập sách cực kỳ cô đọng, đáng để làm tài liệu tham khảo quý về làng xã Việt Nam cổ truyền.
Bài đăng: bởi Triệu Tử Long với 0 lượt thích và 0 lượt Share > link https://facebook.com/100020735263622
**ĐỌC NẾP CŨ: LÀNG XÓM VIỆT NAM CỦA TÁC GIẢ TOAN ÁNH**
Tập sách Nếp cũ: Làng xóm Việt Nam nằm trong bộ sách Nếp cũ vừa được NXB Trẻ in lại vào quý I năm 2023. Sách là tập hợp những ghi chép, nghiên cứu của tác giả Toan Ánh với nội dung xoay quanh làng xã Việt Nam xưa. Trong đó, nổi bật là những nét tiêu biểu về văn hoá truyền thống Việt Nam tại vùng nông thôn cùng một số nội dung hấp dẫn khác.
**NHỮNG NÉT TIÊU BIỂU VỀ LÀNG XÓM VIỆT NAM**
Tác giả giúp bạn đọc nhận diện một làng quê thông qua việc miêu tả chính ngôi làng của mình từ chiếc cổng làng, con đường, cây đa đầu làng cho đến luỹ tre, cánh đồng, con sông,.. Đây đều là những hình ảnh rất gần gũi, dung dị mà chúng ta có thể đã nghe qua nhưng dưới ngòi bút của nhà văn Toan Ánh, chúng hiện lên thật sinh động, cụ thể. Có đoạn, ông miêu tả con đường làng mình: “Con đường làng này, không phải nó đã đi thẳng một mạch từ đầu làng tới cuối làng đâu. Vào trong làng nó đã tách ra làm năm bảy nhánh đi vào năm bảy xóm lượn qua những bờ ao vườn chuối để đi đến tận từng nhà”.
Sách cũng có những lý giải cặn kẽ lí do vì sao “phép vua thua lệ làng”. Bởi lẽ, “làng xã là đơn vị nhỏ nhất của quốc gia, nhưng lại là đơn vị mạnh nhất, vì nếu tất cả các làng xã đều chống lại triều đình, lẽ tất nhiên không triều đại nào tồn tại được”. Và các triều đình phong kiến cũng dần đi đến sự chấp thuận nền tự trị của làng xã để duy trì một xã hội yên ổn.
Tác giả phản ánh khá rõ sự khác biệt trong sinh hoạt cá nhân của 4 hạng người: sĩ, nông, công, thương. Tuy mang những nét khác biệt về nghề nghiệp, nhưng tựu chung lại họ đều là những con người hăng say trong lao động, chăm chỉ làm lụng vì sinh kế. Riêng thành phần kẻ sĩ, công việc của họ nhàn hạ hơn và cũng nhận được sự trọng vọng của xã hội nhiều hơn.
Tế tự cũng là một trong những vấn đề nổi bật tại các làng xã Việt Nam. Tác giả Toan Ánh đã miêu tả khá chi tiết từ đối tượng thờ cúng, khảo tả những ngôi đình, đền, miếu mạo và đề cập đến một vài lễ cúng tiêu biểu tại đây. Những dấu tích văn hoá này phản ánh đời sống tinh thần phong phú của nhân dân trong các làng xã cổ truyền Việt Nam và cũng là nét đẹp truyền thống của dân tộc ta từ nghìn đời nay.
**VÀ NHỮNG NỘI DUNG HẤP DẪN KHÁC**
Sách góp phần làm đầy đặn thêm kho tàng văn hoá dân gian cho bạn đọc. Tác giả dẫn chứng rất nhiều các câu thành ngữ, tục ngữ, ca dao, bài vè xưa khi miêu tả về cuộc sống đời thường của làng xã Việt Nam. Viết về sự ép duyên của các cô gái xưa, ông dẫn ra đôi câu: “Mẹ em tham thúng xôi rền/Tham con lợn béo tham tiền Cảnh hưng/Em đã bảo mẹ rằng đừng/ Mẹ ngấm mẹ nguýt mẹ bưng xôi vào”. Hay viết về mong ước của đám trẻ chăn trâu, ông dẫn ra những câu hát của chúng: “Ngày xưa Ninh Thích chăn trâu/ Mà rồi mang ấn công hầu trâu ơi!/ Ngày nay mình nghé ta ngồi/ Mai sau ta có một thời hiển vinh”.
Nét đẹp trong tính cách con người Việt Nam hiện lên qua những hình ảnh được nhắc đến trong sách. Đó là tinh thần tương trợ trong nếp sống hằng ngày. Có công việc của làng, từ việc hiếu hỷ, ma chay cho tới từng bữa ăn hay những chuyện lặt vặt, mọi người đều xúm nhau lại hỗ trợ mà không đòi hỏi hay nghĩ ngợi điều gì. Hay những nét đẹp của hình ảnh người phụ nữ tảo tần ở xã hội xưa với đầy đủ nét công, dung, ngôn, hạnh hiện lên trong những trang viết của tác giả. Có đoạn, tác giả miêu tả: “thường buổi chiều, đi chợ về, nàng lại vào bếp làm cơm, và hàng ngày chỉ bữa cơm tối nàng mới được ăn cùng chồng cùng con, còn sáng và trưa nàng đều ăn một mình, và bữa trưa bao giờ cũng là cơm nắm cơm nguội mang ở nhà đi”.
Đọc sách, ta cũng có dịp ôn lại những tục lệ truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Dân tộc ta luôn giữ một sự kính trọng với người đã khuất. Kể cả người đó đã từng là kẻ thù như Mã Viện, Sầm Nghi Đống,…chúng ta vẫn lập đền thờ, miếu thờ để thờ tự. Vì “đối với kẻ thù, người Việt Nam còn có lượng bao dung sau khi kẻ thù không còn nữa, và trong sự bao dung có lẫn phần kính trọng cái tinh anh con người của kẻ thù, huống chi lại đối với chính người Việt Nam, nhất là khi đây lại là những người trong họ ngoài làng”.
Khép lại những trang sách, điều đọng lại trong mỗi chúng ta sẽ có thể là chút vấn vương với những mảnh hồn quê thật đẹp. Hay chút mơ mộng bởi một tâm hồn được vun đắp bởi những câu ca dao, những bài thơ, bài vè,..mà tác giả đã truyền tải suốt những trang sách. Tác giả Toan Ánh đã thật sự khắc hoạ lên một bức tranh đa sắc về làng xóm Việt Nam cổ truyền. Để từ đó, bạn đọc có thể coi đây như là một nguồn tham khảo quý, một tập sách cô đọng cho những nét tiêu biểu của làng xã Việt Nam xưa.
**READING THE OLD CUSTOMS: THE VIETNAMESE VILLAGE OF AUTHOR TOAN ANH**
The book “Old Customs: The Vietnamese Village” is part of the “Old Customs” series, recently reprinted by Trẻ Publishing House in the first quarter of 2023. The book is a collection of notes and research by author Toan Anh about the old Vietnamese village. It highlights the typical features of traditional Vietnamese culture in rural areas, along with other interesting content.
**TYPICAL FEATURES OF THE VIETNAMESE VILLAGE**
The author helps readers identify a village through describing their own village from the village gate, the road, the village banyan tree, to the bamboo fences, rice fields, and rivers. These are all very familiar and simple images that we may have heard before, but under the pen of writer Toan Anh, they appear vivid and specific. Here is an excerpt from the author’s description of his village road: “This village road does not go straight from one end of the village to the other. Within the village, it splits into five or seven branches leading to the five or seven hamlets, winding through the garden ponds to each house.”
The book also offers in-depth explanations of why “the village trumps the king’s mandate.” The reason is that “the village is the smallest unit of the country but also the strongest unit, for if all the villages unite against the court, no dynasty can survive.” And the feudal dynasties gradually acquiesced to the self-rule of the village to maintain a stable society.
The author also reflects on the differences in the personal lives of four classes of people: scholars, farmers, artisans, and merchants. Although they have different professions, they work hard for their livelihoods. The scholars have a more leisurely job and receive more society’s respect. On the other hand, traditional worship ceremonies are also a prominent issue in Vietnamese villages. Toan Anh describes the objects of worship, the temples, shrines, and mentions some typical worship rituals here. These cultural traces reflect the spiritual life of the people in traditional Vietnamese villages and are a traditional beauty of our nation for thousands of years.
**OTHER INTERESTING CONTENT**
The book contributes to enriching the reader’s treasure trove of folk culture. The author gives numerous examples of idioms, proverbs, folk songs, and old verses to describe the daily life of Vietnamese villages. When writing about the matchmaking of ancient girls, he quotes two verses: “My mother craves glutinous rice / Greedy for plump pigs and money Canh Hung /I told my mother not to do it/ She soaked, argued and carried the sticky rice away.” Or about the dreams of buffalo-herding children, he cites their songs: “Once upon a time, Ninh Thich herded buffalo / And then wore the court seal for buffalo oh! / Today, we young children sit and dream / Tomorrow we will be glorious.”
The beauty in the character of the Vietnamese people appears through the images mentioned in the book. It is the spirit of mutual aid in daily life. From village work, filial piety, funeral, to small problems, everyone gathers together to support each other without demanding or thinking about anything. We can also revisit the traditional customs of the Vietnamese people when reading the book. Our nation always has respect for the dead, even if they were enemies like Ma Vien, Sam Nghi Dong, we still have temples and shrines to worship them. Because “with enemies, the Vietnamese still have tolerance even after the enemy is gone, and in tolerance there is a reverence for the human spirit of the enemy, let alone the Vietnamese, especially when they are people from the same village.”
In conclusion, within each of us remains a nostalgic feeling for beautiful countryside souls or a dream nurtured by ca dao, poems, and verses that the author conveyed throughout the book. Toan Anh has truly portrayed a multi-colored picture of the traditional Vietnamese village. From there, readers can view this as a valuable reference, a concise book of typical features of old Vietnamese villages.